Хүрэн толгойн сүүдэр хө
Хөндийгээ дүүрээд хүүшлэнэ дээ хө
Хүний бага чамтайгаа хө
Сэтгэл юундаа даслаа даа хө

Алаг толгойн сүүдэр нь хө
Араа дүүрээд хүүшлэнэ дээ хө
Амраг жаахан чамтайгаа хө
Сэтгэл юундаа даслаа даа хө

Ангир шувууны дэгдээхий хө
Арван сардаа жиргэнэ дээ хө
Аль газрын дудрай хө
Намайг юундаа шоолов доо хө.

Эх сурвалж: Ардын уртын дуунууд.-УБ.,1959 (mongolmedleg.org)

 
  Энэ дууг хуриман дээр тэр бүр дуулж болдоггүй гэнэ шүү. Харин хойт зүгийнхэн дунд шинэ бэрд сэтгэлтэй байгаад алдаж буй хархүү л дуулдаг юм байна. ...

Аав нь:
Шалзат баахан шаргаараа
Шандын говийг туулаарай
Салаа эвэртэй ооныгоо
Шархдуулалгүй намнаарай хө

Ээж нь:
Хөхөл дэлтэй мориороо
Хүйсийн говийг туулаарай
Хөх халзан ооныг
Хөндөлдүүлсхийгээд намнаарай

Ах нь:
Зэрэглээ ихтэй газраар
Зээр гөрөөсийг намнаж явлаа
Зээрэн дээлтэй дүүгээ би чинь
Зэрвэс хараад намначихлаа
Зэрэгцүүлж өсгөсөн аав ээж хоёртоо
Ах чинь юугаа хэлдэг билээ

Талын сайхан зэрэглээнд
Тарвага гөрөөсийг намнаж явлаа
Тарваган дээлтэй дүүгээ би чинь
Ташаа хараад намначихлаа
Тарвалзуулан өсгөсөн аав ээж хоёртоо
Ах чинь юугаа хэлдэг билээ.

Арын уул...

Ерөөл бэлгэдэлгүй дуунууд

Аялгуунд нь автаж, ганц хоёр үгэнд нь хулхидуулаад, шүүрч аваад дуулдаг гадаад байтугай монгол дуунууд бий.

Жишээлбэл, тэнгэрт хальсан амрагаа хөдөөлүүлэх үеийн “Чамайг тойрон эргэлдэнэ” дууг мөдхөн уулзах амрагтаа зориулж болохгүй.

Тоонот гэрт толгой холбосон эхнэртээ “Ээ, алсран холдох уран гоо минь ээ хө, Ээ алаг зүрхний янаг минь ээ хө” гэж Гончигсумлаа гуайн “Жаргаах зүрх”-ийг ч дуулж болохгүй. Заяаны ханьд зориулсан дуу мундахгүй их шүү дээ.

Эрчүүд “Эрүү цагаан болжмор”-т шад шад шүлэг нэмсээр жар гаруй...

Үг: Д.Маам
rnАя: Ц.Чинзориг
rnДуучин: СТА Д.Баасанжав
rn
rnӨрхөө татаж үүрийн гэгээг
rnТооноор чи минь тосон заллаа
rnТоонын хадганд тортог амсуулж
rnГалын бурхан аа тулгандаа тахилаа
rn
rnХоног хоногийн хорвоодоо
rnХэргээр иржээ Дунгаамаа
rnХотлын баярт миний л амраг
rnДуулж л явна даа Дунгаамаа
rn
rnНамиран асгах гол шиг харц чинь
rnҮүрийн тэргэл гэгээ байна аа
rnНанчид мартаам хонгор чи минь
rnМиний гэрийн сүлд нь байна аа
rn
rnХоног хоногийн хорвоо доо
rnХэргээр иржээ Дунгаамаа
rnХүний зовлонд миний л амраг
rnУйлж л явна даа Дунгаамаа
rn
rnҮдлээд нүүмгүй нутаг шиг чамтайгаа
rnҮүлэн сүүдрийг үзэлгүй цэнгэлдээд
rnҮүд...

Одоогийнх шиг элбэг дэлбэг биш ч өөрсдөө хийдэг, бүтээдэг, хийж бүтээх, хэмнэх эрмэлзлэлтэй, нийтийн зүйлсийг аминдаа завшихсан гэж биш бидний юм шүү хэмээн хайрлаж хамгаалдаг байсан нь, тэгж боддоггүй хүмүүсийг тэгж боддогууд нь нөлөөлж уусгаж явдаг нь уг нь нийгэм нь илүү оюун санааны хувьд хөгжилтэй, соёлтой байсан байх тээ. Хэдэн жилээр нийгмийн ухамсар нь ухарсан юм бол доо...



Зарим хүмүүсийн муулж бичдэг шиг ЗХУ-аас хараат, хяналттай, хэлмэгдүүлж байсан, баригдмал байсан гээд сөрөг зүйлс ч бас байсан. Гэхдээ сайн сайхан зүйлс ч бас их байсныг аав, ээжийгээ хараад тэр нийгмий...

Миний хувьд нийтээр нь оношилж, хорихыг бол бүтэхгүй зүйл гэж бодож байгаа ч нэгэнт ингэж ажиллаж байгаагаас хойш уг нь хийсэн шиг л хийх хэрэгтэй байх. Нэлээн ноцтой зүйлс яригдаж байна даа. Ер нь бол цаана мөнгө, улс төрийн ашиг сонирхол, менежментийн алдаа гээд олон л юм байгаа бололтой юм аа.

Ер нь маниус жоохон өнгөц нэг бодлын аз жаргалтай хүмүүс тээ. Дуунууд нь хүртэл ихэнх нь хайртай чамдаа морио унаад очно доо, орчин үеийнх нь маргаашийн нар руу хамт аялъя аа гэх мэт. Япончууд болохоор нээх дэмий юмаар өөрсдийгөө зовооно оо. Хэлбэр дүрсгүй юманд хэн нь анх хайр гээд нэр онооцон юм болоо энэ тэр ... гэж дуулаад... Нөгөөхийг нь ядаж байхад сонсоод цааш нь элдэв дэмий юм ургуулж бодоод

Ээмгээ тайлаад хөөрхөн биш болсон ч гэсэн
Намайг олж харахаа болихгүй байгаарай
Хуниастай цамцаа тайлаад тув туранхай болсон ч гэсэн
Намайг олж харахаа болихгүй байгаарай
Машины хөгжмөөр шу...

Ковидтой холбоотой илэрч байгаагаас биш амралтын газар, зочид буудал, эмнэлэгээр ямар их халдвар тархах боломжтой, магадгүй тархдаг нь харагдах байх. Цаашдаа ч ковидтой ч ковидгүй ч эмнэлгээр үйлчлүүлэх гэх мэт үедээ МАСК зүүж, ариун цэврээ сахих зан үйлийг хэвшил, нийгмийн соёл болгох нь өөрийгөө ба гэр бүлээ, бусдыгаа хамгаалж буй нэг хэлбэр юмуу гэж бодогдож байна. Эрүүл ахуй, ариутгал, ариун цэврийн дэглэм, урьдчилан сэргийлэлт, эрүүл мэндийн боловсрол гэгч зүйлсийн ямар чухал болох нь бас энэ вирусын халдварын үед харж болох нэг зүйл байх...

(Ташрамд зарим талаар хэтрүүлээд, хэт шинжлэ...

Хятад вирус гэж нэрлээд байгаа дээр би хувьдаа бол нэлээн эргэлзэж байгаа. Хамгийн олон хүн гадаадаас цуглаад, нийтдээ хүн ам их шигүү, янз бүрийн амьтан иддэг Ухань хотыг сонгосон байх магадлалтай. Олон улсын хуралд очиж суусан аль ч улсын эрдэмтэн, эсвэл тагнуул вирусыг халдварлуулж тараасан байх магадлалтай. Гадны том медианууд бол эрдэмтэд энэ вирусыг байгалын гаралтай буюу хүний гараар лабораторид бүтээгдсэн байх магадлал багатай гэж байна гэж олноороо бичээд буй. Гэхдээ анхнаасаа тэгж бодуулах зорилготой бүтээсэн вирус бол? Эсвэл байгалийн вирус ч байж болох ч вирусыг олсны дараа үржүүлэ...

1. Вакцин хэрэгтэй юу?
-Хэрэгтэй өвчнийхөө үед хэрэгтэй, шаардлагагүй үед шаардлагагүй. Өөр бус зүйлс доор бичнэ.

2. Эмч хүн байж энгийн хүмүүст ийм мэдээлэл өглөө.
-Өөрийнхөө дүгнэснээр өгөх ёстой мэдээлэл гэж үзээд бичдэг.

3. "Корона вирусыг ялна."
-Ялна, ялагдана гэж ярих нь утгагүй.

4. "Аймшигт аюулт цар тахал."
- Пандемик буюу өндөр халдварт өвчин буюу халдварлах чадвар өндөртөй л өвчин. Түүнээс заавал "аймшигт", "аюулт" гэсэн утга агуулаагүй.

Дэлгэрэнгүй:

1. Вакцин гарч ирээд вирус, өвчин дэлхийгээс алга болчих, эсвэл огт хүн тусахгүй болчих юм бол биш. Вакцин гэдэг бо...